Avondlezing door prof.dr. F.P.T.J. Rutjes georganiseerd door de Groningse Chemische Kring.
Mechanochemie: oplossingen zonder oplosmiddelen om syntheseprocessen duurzamer te maken
Samenvatting
De fijnchemische en farmaceutische industrie zijn in toenemende mate op zoek naar duurzame productiealternatieven om de ecologische voetafdruk van de klassieke, op oplosmiddelen gebaseerde chemie te verkleinen. Mechanochemie, waarbij chemische reacties verlopen door de toepassing van mechanische kracht, biedt hiervoor een aantrekkelijk alternatief. Omdat mechanochemische reacties doorgaans met weinig of zelfs zonder oplosmiddelen worden uitgevoerd, gaan zij intrinsiek gepaard met een lagere milieu-impact en een kleinere CO₂-voetafdruk.
In deze presentatie wordt eerst een algemene introductie gegeven over de geschiedenis, principes, karakteristieken en mogelijkheden van de mechanochemie, inclusief de benodigde apparatuur. Vervolgens worden diverse toepassingen besproken, waarbij ook aandacht wordt besteed aan de schaalbaarheid van mechanochemische processen. Daarbij komen zowel specifieke chemische transformaties als complete syntheseroutes aan bod. Zo wordt beschreven hoe de volledige synthese van een bestaand Active Pharmaceutical Ingredient (API) succesvol is ‘vertaald’ van een conventionele oplosmiddel-gebaseerde benadering naar een mechanochemisch proces.
Naast toepassingen op het gebied van kleine moleculen worden ook recente ontwikkelingen in de peptidesynthese besproken. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de koppeling (ligatie) van hydrofobe, slecht oplosbare peptidefragmenten tot grotere peptiden of eiwitten. De klassieke methode, native chemical ligation, is vaak minder geschikt voor dergelijke slecht oplosbare substraten. Het mechanochemische alternatief, native mechanochemical ligation, biedt in deze gevallen een veelbelovend alternatief en opent nieuwe mogelijkheden voor de synthese van uitdagende peptiden.
Achtergrond van Prof. Dr. Floris Rutjes
Full Professor, Head Center of Expertise Medicinal Chemistry & Chemical Biology, Radboud University (NL)
- Past-President of the Royal Netherlands Chemical Society (KNCV) and European Chemical Society (EuChemS)
- Elected member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW), Netherlands Academy of Engineering (NAE) and Academia Europaea (AE)
- > 350 scientific papers, book chapters, > M€ 3.5 in ongoing grants
- > 25 patents and co-founder of 5 companies
Education
1993 – 1995 Post-doc (with Prof. K.C. Nicolaou), The Scripps Research Institute, La Jolla, CA, USA
1988 – 1993 PhD (with Profs. W.N. Speckamp and H. Hiemstra), University of Amsterdam, NL
1984 – 1988 MSc (cum laude), Department of Organic Chemistry, University of Amsterdam, NL
Current Position
1999 – now Full professor and Head Center of Expertise MedCHEMbio , Radboud University, NL
Previous positions
2019 – 2025 Director Institute for Molecules and Materials, Radboud University, NL
2016 – 2019 Vice‐Dean of Education, Faculty of Science, Radboud University, NL
2007 – 2015 Director Educational Institute for Molecular Sciences, Radboud University, NL
1999 – 2004 Part‐time professor Combinatorial Synthesis, University of Amsterdam, NL
1995 – 1999 Assistant professor, University of Amsterdam, NL
Introducé(e)s zijn van harte welkom.
Graag vooraf bericht als u verwacht te komen.
Stuur daartoe een mail naar gck@kncv.nl of kommer.brunt@planet.nl.
